Speeksel

Het kauwen van kauwgom stimuleert de productie van speeksel tot wel tien keer de normale hoeveelheid. Dat is goed voor de algemene en mondgezondheid want speeksel is een wonderlijk lichaamsvocht met tal van beschermende eigenschappen.

De weefsels van de mondholte zijn direct blootgesteld aan de buitenwereld en vormen als zodanig een kwetsbaar onderdeel van ons lichaam. De warme, vochtige en voedselrijke mondholte is een ideale plaats voor allerlei onschadelijke én schadelijke micro-organismen. Zij vormen er een eigen ecologisch systeem. Bekend is de aantasting van het tandglazuur (cariës) door organische zuren die afkomstig zijn van de micro-organismen op het tandoppervlak. De zachte weefsels zijn niet alleen kwetsbaar voor microbiële ontstekingen, maar kunnen bovendien nog worden beschadigd door de wrijvingskrachten waaraan ze staan blootgesteld bij het verwerken van voedsel. Speeksel is de vloeistof die het lichaam inzet om de schade ten gevolge van deze onvermijdelijke processen tot een minimum te beperken. Om zowel gebitselementen als de omringende weefsels gezond te houden onder de sterk wisselende omstandigheden in de mondholte, worden hoge eisen gesteld aan deze lichaamsvloeistof. Speeksel moet van alle markten thuis zijn.

Aan minder dan een halve liter speeksel per dag hebben we voldoende om onze slijmvliezen vochtig te houden. Dat we met zo'n kleine hoeveelheid toekunnen, komt door de bekende slijmerige en kleverige eigenschappen van het mondvocht. Een speciale klasse van eiwitten, de mucinen, is hiervoor verantwoordelijk. Die maken dat in rust en tijdens het spreken het speeksel niet snel wegstroomt uit de mond en dat we ons niet voortdurend verslikken. De eiwitten vormen hydrofiele, elastische gels, die zich afzetten op de kwetsbare zachte weefsels. Aldus beschermt het speeksel deze oppervlakken tegen uitdroging, bijvoorbeeld bij mondademhaling, en tegen mechanische beschadiging door spreken of kauwen. Op de twee grote oorspeekselklieren na, produceren alle speekselklieren mucinen.

Een vermindering in speekseluitscheiding kan optreden wanneer de speekselklieren door ziekte, het gebruik van medicijnen of radiotherapie in het hoofd-halsgebied niet meer naar behoren werken. Zonder voorzorgsmaatregelen treedt een razendsnel voortgaande cariës op, die in een tijdsbestek van een paar maanden een gaaf gebit kan ruïneren. Vaak gaat dit tandbederf gepaard met een snelle slijtage (erosie) van de gebitselementen, die in sommige gevallen zelfs 'spontaan' afbreken. De tere bekledingsweefsels van de zachte monddelen blijven evenmin buiten schot: er treden niet te stuiten ontstekingen op van slijmvliezen, tong, verhemelte en tandvlees. Het feit dat bevochtigen van de mond met water of een bufferende zoutoplossing weinig soelaas biedt, geeft aan dat speeksel meer is dan een nathouder. Het secreet bevat een breed scala aan beschermende componenten, die de harde en zachte weefsels in de mond een leven lang in goede conditie houden. (Bron: Natuur en Techniek)

Xerostomie

Er is sprake van xerostomie (droge-mondsyndroom) bij een productie van minder dan twintig milliliter speeksel per dag. Dan wordt het gebit snel aangetast en ontstaan meestal pijnlijke ontstekingen van de slijmvliezen die vaak vergezeld gaan van schimmelinfecties. Het kauwen van kauwgom stimuleert de speekselproductie en draagt zo bij aan het verminderen van de
klachten.

Sjorgens syndroom

Het Sjorgens syndroom is een auto-immuun aandoening die leidt tot een droge mond en droge ogen. Het syndroom komt vooral voor bij vrouwen na de overgang. Ook voor hen is het kauwen van kauwgom een manier om de onaangename verschijnselen van het syndroom tegen te gaan.